رفتن به محتوا

توکن چیست و هزینه API هوش مصنوعی به تومان چطور حساب می‌شود؟

توکن در مدل‌های زبانی یعنی چه، قیمت «هر یک میلیون توکن» را چطور بخوانیم و چرا هزینهٔ چت‌بات‌ها زود بالا می‌رود؛ با یک مثال عددی و راه‌های کم کردن هزینه.

تیم هیبانا۲ دقیقه مطالعه
نواری که به قطعه‌های کوچک رنگی (توکن‌ها) تبدیل می‌شود و روی یک کفهٔ ترازو در برابر سکه‌ها می‌نشیند

«به ازای هر 1M یعنی چه؟» یکی از پرتکرارترین سؤال‌هایی است که از ما پرسیده می‌شود. این مطلب با یک مثال ساده نشان می‌دهد هزینهٔ هر درخواست دقیقاً چطور حساب می‌شود.

توکن چیست؟

مدل‌های زبانی متن را کلمه به کلمه نمی‌خوانند؛ آن را به تکه‌های کوچکی به نام توکن می‌شکنند. یک توکن ممکن است یک کلمهٔ کوتاه، بخشی از یک کلمهٔ بلند یا یک علامت نگارشی باشد.

دو نکته که بیشتر کاربران نمی‌دانند:

  • متن فارسی معمولاً برای انتقال معنای یکسان توکن بیشتری از متن انگلیسی مصرف می‌کند.
  • کد، جدول و متن‌های پر از عدد و علامت هم توکن زیادی می‌گیرند.

ورودی و خروجی جدا قیمت دارند

هر درخواست دو بخش دارد:

  • توکن ورودی: هر چیزی که برای مدل می‌فرستید؛ سؤال، پرامپت سیستمی و تاریخچهٔ گفت‌وگو.
  • توکن خروجی: پاسخی که مدل تولید می‌کند.

قیمت هر مدل برای «هر یک میلیون توکن» ورودی و خروجی جداگانه اعلام می‌شود و خروجی تقریباً همیشه گران‌تر است. فرمول کامل در صفحهٔ قیمت‌گذاری مستندات آمده است:

هزینه = (توکن ورودی ÷ 1,000,000) × قیمت ورودی      + (توکن خروجی ÷ 1,000,000) × قیمت خروجی

یک مثال با عدد

فرض کنید قیمت مدلی (عدد فرضی) این باشد:

قیمت هر یک میلیون توکن
ورودی۱۵۰٬۰۰۰ تومان
خروجی۶۰۰٬۰۰۰ تومان

و درخواست شما ۲٬۰۰۰ توکن ورودی و ۵۰۰ توکن خروجی داشته باشد:

  • ورودی: ۲٬۰۰۰ ÷ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱۵۰٬۰۰۰ = ۳۰۰ تومان
  • خروجی: ۵۰۰ ÷ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۶۰۰٬۰۰۰ = ۳۰۰ تومان

یعنی کل این درخواست ۶۰۰ تومان هزینه دارد. قیمت واقعی هر مدل را در لیست مدل‌ها ببینید.

چرا هزینهٔ چت‌بات زود بالا می‌رود؟

API مدل‌ها «حافظه» ندارد: برای اینکه مدل گفت‌وگوی قبلی را بداند، باید کل تاریخچه را در هر درخواست دوباره بفرستید. پیام دهم یک گفت‌وگو، نُه پیام قبلی را هم با خودش می‌برد و هر بار توکن ورودی بیشتری مصرف می‌شود.

ردیفی از حباب‌های گفت‌وگو که هر کدام دسته‌ای از حباب‌های قبلی را با خود دارد و دسته‌ها پشت سر هم بزرگ‌تر می‌شوند
هر پیام تازه کل تاریخچهٔ قبلی را هم با خودش می‌برد؛ برای همین هزینهٔ ورودی هر درخواست از قبلی بیشتر است.

ابزارهایی مثل Cline هم در هر درخواست یک پرامپت سیستمی بزرگ می‌فرستند؛ توضیحش را در مقایسهٔ ایجنت‌های کدنویسی نوشته‌ایم.

چطور هزینه را کم کنیم؟

  • مدل را درست انتخاب کنید: برای کارهای ساده، مدل‌های nano و mini چندین برابر ارزان‌ترند.
  • خروجی را محدود کنید: پارامتر max_tokens سقف طول پاسخ را تعیین می‌کند.
  • تاریخچه را کوتاه نگه دارید: فقط چند پیام آخر را بفرستید یا پیام‌های قدیمی را خلاصه کنید.
  • پرامپت سیستمی را جمع‌وجور کنید: هر کلمهٔ اضافه در هر درخواست تکرار می‌شود.

جمع‌بندی

هزینهٔ API هوش مصنوعی ساده است: تعداد توکن ضرب در قیمت. چیزی که آن را گران می‌کند معمولاً تکرار تاریخچه و پرامپت‌های بزرگ است، نه خود سؤال‌ها. با انتخاب مدل مناسب و کنترل طول ورودی و خروجی، همان کار را با هزینهٔ خیلی کمتر انجام می‌دهید.

مطالب مرتبط

با یک کلید به همه مدل‌ها وصل شوید

GPT، Claude، Gemini و ده‌ها مدل دیگر، با پرداخت ریالی و یک API سازگار با OpenAI.